Obavještenja

Univerzitet Donja Gorica uspješno je organizovao završni događaj međunarodnog istraživačkog projekta MONTEVITIS — Integrating a Comprehensive European Approach for Climate Change Mitigation and Adaptation in Montenegro Viticulture, koji je održan 10. marta 2026. na UDG-a. Događaj predstavlja završnicu projekta koji se realizuje uz finansijsku podršku Evropske unije u okviru programa Horizon Europe i ima za cilj unapređenje istraživačkih kapaciteta i međunarodne saradnje u oblasti proučavanja uticaja klimatskih promjena na vinogradarstvo u Crnoj Gori.

Projekat MONTEVITIS usmjeren je na razvoj integrisanog evropskog pristupa za razumijevanje i ublažavanje posljedica klimatskih promjena na vinovu lozu, kao i na definisanje strategija prilagođavanja koje mogu doprinijeti dugoročnoj održivosti sektora vinogradarstva i proizvodnje vina. U okviru projekta razvijeni su napredni analitički modeli koji omogućavaju procjenu uticaja klimatskih promjena na prinos, proces sazrijevanja i kvalitet grožđa i vina, uz primjenu savremenih informaciono-komunikacionih tehnologija. Posebno značajan rezultat projekta predstavlja razvoj DSP – Decision Support Platform, digitalne platforme za podršku donošenju odluka koja je namijenjena vinogradarkama, vinogradarima i drugim akterkama i akterima u sektoru, kako bi se unaprijedilo planiranje proizvodnje i prilagođavanje klimatskim izazovima.

Događaj je okupio predstavnice i predstavnike akademske zajednice, institucija, privrede i vinogradarskog sektora, kao i međunarodne partnere projekta, i poslužio kao platforma za razmjenu znanja, predstavljanje rezultata istraživanja i jačanje saradnje između naučnih institucija, donosilaca odluka i privrednih subjekata. 

U uvodnom dijelu događaja,  prof. dr Maja Drakić Grgur je pozdravila prisutne ispred Univerziteta Donja Gorica, ističući da je projekat MONTEVITIS proizvod radoznalosti i saradnje, te da nauka i inovacije mogu pomoći u očuvanju prirodnih resursa i prilagođavanju sektora klimatskim promjenama. Predstavnica Ministarstva poljoprivrede, šumarstva  i vodoprivrede, Marija Krstić se zahvalila Univerzitetu Donja Gorica kao koordinatoru projekta na posvećenosti i trudu da Crna Gora bude dio ovog istraživačkog projekta, i naglasila važnost učešća Crne Gore u međunarodnim istraživanjima, s obzirom na značaj vina kao jednog od ključnih izvoznih poljoprivrednih proizvoda. 

Tokom prvog dijela programa, prof. dr Marko Simeunović, rukovodilac projekta predstavio je ključne rezultate.  Nakon uvodnih izlaganja  održana su predavanja posvećena uticaju klimatskih promjena na evropsko vinogradarstvo, kao i mogućim putevima prilagođavanja i ublažavanja njihovih posljedica. Predavanja su održana od strane EU partnerskih institucija iz Portugala i Njemačke.

Centralni dio događaja obuhvatio je tematsku sesiju u kojoj su istraživačice i istraživači predstavili savremene pristupe analizi klimatskih podataka, modele projekcija klimatskih promjena, kao i rezultate istraživanja vezanih za razvoj otpornijih sorti vinove loze i uticaj klimatskih faktora na razvoj i kvalitet grožđa. Tematske sesije održane su od strane partnerskih institucija Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore (ZHMS), Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung iz Njemačke, Università degli Studi di Firenze (UNIFI) iz Italije, kao i istraživača sa Univerziteta Donja Gorica. 

Nakon tematskih sesija održana  je i panel diskusija u kojoj su učestvovali predstavnice i predstavnici institucija (Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede), akademske zajednice (EU partneri iz zemalja sa dugom vinogradarskom tradicijom i veoma razvijenim istraživačkim i inovacionim kapacitetima iz domena vinogradarstva i klimatskih promjena) i vinogradarskog sektora (Vinarija Rajković, Plantaže i Vinarija Vučinić), sa fokusom na primjenu rezultata projekta u praksi i njihovo usklađivanje sa nacionalnim strategijama razvoja poljoprivrede i održivog upravljanja resursima. 

U okviru završne sesije održana je demonstracija MONTEVITIS Decision Support Platforme, tokom koje su učesnice i učesnici imali priliku da se upoznaju sa funkcionalnostima ove digitalne platforme i njenim potencijalom za podršku donošenju odluka u sektoru vinogradarstva.

Program projekta je uključivao i terenske posjete partnerskim vinarijama u Crnoj Gori, gdje su učesnici i učesnice imali priliku da se upoznaju sa praktičnim primjerima primjene rezultata projekta, analizom vinogradarskih praksi i izazovima sa kojima se sektor suočava u kontekstu klimatskih promjena. Ove aktivnosti obuhvataju prezentacije vinarija, obilazak vinograda i diskusije o naučenim lekcijama i mogućnostima daljeg razvoja sektora. 

Završni događaj projekta MONTEVITIS predstavlja važan korak u jačanju saradnje između nauke, privrede i institucija, kao i u promovisanju inovativnih rješenja za održivi razvoj vinogradarstva u Crnoj Gori i regionu